Yeni Anayasa Maddeleri-2

Yeni Anayasa maddelerinin ilk 10 maddesini Yeni Anayasa Maddeleri-1’de incelemiştik. Daha önce de hatırlanacağı üzere Cumhurbaşkanlığı Sistemi’nin Maddeleri-1 başlığı altında kısa bir girizgah yapmıştım. Şimdi geri kalan 8 maddeyi incelemeye devam edelim.

11. MADDE

TBMM, üye tam sayısının 3/5 çoğunluğu ile seçimlerin yenilenmesine karar verilebilecek. TBMM genel seçimi ile cumhurbaşkanı seçimi birlikte yapılacak. Cumhurbaşkanı’nın seçimlerin yenilenmesine karar vermesi halinde TBMM genel seçimi ile Cumhurbaşkanı seçimi birlikte gerçekleştirilecek. Cumhurbaşkanı’nın ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi durumunda Cumhurbaşkanı bir kez daha aday olabilecek.

Seçimlerinin birlikte yenilenmesine karar verilen Meclis’in ve Cumhurbaşkan’nın yetki ve görevleri, yeni Meclisin ve Cumhurbaşkanının göreve başlamasına kadar devam edecek. Bu şekilde seçilen Meclis ve Cumhurbaşkanı’nın görev süreleri de 5 yıl olacak.

*Cumhurbaşkanı’nın Meclis’i fesh edip seçim kararı alabileceği gibi, TBMM’ye de fesh yetkisi veriliyor. Ve her ne suretle olursa olsun TBMM ve Cumhurbaşkanlığı Makamı da aynı anda yenilenme zorunluluğu getiriyor. Bu da Cumhurbaşkanının “Meclisi fesh ederim ama ben yerimde kalırım” mantığını imkansız hale getiriyor. Cumhurbaşkanını sürekli olarak TBMM’ye entegre hale getiriyor.

12. MADDE

Cumhurbaşkanı; tabii afet, tehlikeli salgın hastalıklar veya ağır ekonomik bunalım hallerinin yanı sıra savaş, savaşı gerektirecek bir durumun baş göstermesi, seferberlik, ayaklanma, vatan veya cumhuriyete karşı kuvvetli ve eylemli bir kalkışmanın, ülkenin ve milletin bölünmezliğini içten veya dıştan tehlikeye düşüren şiddet hareketlerinin yaygınlaşması; anayasal düzeni veya temel hak ve hürriyetleri ortadan kaldırmaya yönelik yaygın şiddet hareketlerinin ortaya çıkması; şiddet olayları nedeniyle kamu düzeninin ciddi şekilde bozulması hallerinde yurdun tamamında veya bir bölgesinde olağanüstü hal (OHAL) ilan edebilecek.

*12 Madde ile OHAL ilan edilebilirken, en önemli konu ise SIKIYÖNETİM uygulamasının kalkması. Gelişmiş ve medeni ülkeler seviyesine gelinmesi noktasında ise bu son derece büyük ve önemli bir adım.

13. MADDE

Disiplin mahkemeleri dışında askeri mahkemeler kurulamayacak. Ancak savaş halinde asker kişilerin görevleri ile ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevli askeri mahkemeler kurulabilecek.

*Yargının her vatandaşa eşit mesafede olabilmesi adına son derece önemli bir adım. Zira mevcut sistemde askeri personelin askeri mahkemeler dışında yargılanmasına olanak tanıyan maddeler oldukça kısıtlı. Eşitlik ilkesi uygulanmış olacak.

14. MADDE

Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun adı, Hakimler ve Savcılar Kurulu şeklinde değişiyor. Kurulun üye sayısı 13, daire sayısı 2 olacak. Kurula Adalet Bakanı başkanlık edecek ve Adalet Bakanlığı Müsteşarı da kurulun tabii üyesi olarak görev yapacak.

Kurulun 3 üyesi birinci sınıf olup, birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş adli yargı hakim ve savcıları arasından, 1 üyesi birinci sınıf olup, birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş idari yargı hakim ve savcıları arasından Cumhurbaşkanınca; 3 üyesi Yargıtay üyeleri, 1 üyesi Danıştay üyeleri, 3 üyesi nitelikleri kanunda belirtilen yükseköğretim kurumlarının hukuk dallarında görev yapan öğretim üyeleri ile avukatlar arasından TBMM tarafından seçilecek.

*Kurulun seçiminde sadece Cumhurbaşkanı yetkili olmayıp, TBMM’nin de bu seçimde etkin olması kuvvetler ayrılığı ilkesini ortaya koyduğu gibi Kurulun bağımsızlığı TBMM tarafından da denetlenmiş ve Kurul,TBMM tarafından da yetkilendirilmiş oluyor.

Öğretim üyeleri ile avukatlar arasından seçilen üyelerden, en az birinin öğretim üyesi ve en az birinin de avukat olması gerekecek.

Kurulun TBMM tarafından seçilecek üyeliklerine ilişkin başvurular,Meclis Başkanlığına yapılacak.Meclis Başkanlığı, başvuruları Anayasa ve Adalet Komisyonları üyelerinden kurulu Karma Komisyona gönderecek.

TBMM, Komisyon tarafından belirlenen adaylar arasından, her bir üye için ayrı ayrı gizli oyla seçim yapacak. Birinci oylamada üye tam sayısının 2/3 çoğunluğu; bu oylamada seçimin sonuçlandırılamaması halinde, ikinci oylamada üye tam sayısının 3/5 çoğunluğu aranacak. İkinci oylamada da üye seçilemediği takdirde en çok oyu alan iki aday arasında ad çekme usulüyle üye seçimi tamamlanacak.

Üyeler, 4 yıl için seçilecek. Süresi biten üyeler bir kez daha seçilebilecek.

Kurul üyeliği seçimi, üyelerin görev süresinin dolmasından önceki 30 gün içinde yapılacak. Seçilen üyelerin görev süreleri dolmadan kurul üyeliğinin boşalması durumunda, bunu takip eden 30 gün içinde yeni üyelerin seçimi yapılacak.

*Hakimler ve Savcılar Kurulunun mevcut sistemde TBMM tarafından üye ataması bulunmuyor. Yeni Anayasa ile birlikte TBMM, Hakimler ve Savcılar Kurulunun atamasında Cumhurbaşkanı ile birlikte etkin rol oynayacak.

15. MADDE

Kamu idareleri ve kamu iktisadi teşebbüsleri dışındaki kamu tüzel kişilerinin harcamaları yıllık bütçelerle yapılacak.

Bütçe kanununa, bütçeyle ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamayacak. Cumhurbaşkanı bütçe kanun teklifini, mali yılbaşından en az 75 gün önce TBMM’ye sunacak. Bütçe teklifi, Bütçe Komisyonunda görüşülecek. Komisyonun 55 gün içinde kabul edeceği metin, Genel Kurulda görüşülecek ve mali yılbaşına kadar karara bağlanacak.

*Başbakanlık makamı kalktığı için Cumhurbaşkanının yıllık bütçe hazırlaması ve kanun teklifi vermesi gibi konuları düzenliyor.

16. MADDE

Hükümet sistemine uyum için anayasanın farklı maddelerinde bulunan bazı ibareler değiştiriliyor ya da metinden çıkarılıyor.

*Örnek olarak Başbakan ibaresinin kaldırılarak Cumhurbaşkanı ibaresinin konması yada düzenlenmesi gibi…

17. MADDE

TBMM’nin bir sonraki seçimi ve Cumhurbaşkanı seçimi, 3 Kasım 2019 tarihinde yapılacak. Seçimin yapılacağı güne kadar milletvekillerinin ve cumhurbaşkanının görevi devam edecek. Meclisin seçim kararı alması halinde, 27’nci Yasama Dönemi Milletvekili Genel Seçimi, Cumhurbaşkanı seçimiyle beraber yapılacak.

18. MADDE

“Cumhurbaşkanı seçilenin, varsa partisi ile ilişiği kesileceğine” dair hükmün kaldırılıyor, değişikliğin yayımı tarihinde; mevcut anayasada Bakanlar Kurulu, sıkıyönetim, tasarı, kanun hükmünde kararname, Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ibarelerinin kaldırılmasına dair değişiklikler de TBMM ve cumhurbaşkanı seçimleri sonucunda cumhurbaşkanının görevi başladığı tarihte yürürlüğe girecek.

*17 ve 18’inci maddeleri birlikte incelemek gerekiyor.Referandum sonrası çünkü Cumhurbaşkanının Partili olma yolu açılıyor.Haliyle Partili Cumhurbaşkanına CHP ve HDP son derece tepki gösterecek ve Cumhurbaşkanının bağımsızlığını ve tarafsızlığını kaybettiğini bu yüzden de Cumhurbaşkanının sadece bir partinin Cumhurbaşkanı olduğunu,Kendi Cumhurbaşkanları olmadığını ayrıca DİKTATÖRLÜK kavramını işleyeceklerdir.Haliyle bu gerginliği ortadan kaldırmanın da yolu TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin yenilenmesinden geçecektir diye düşünüyorum.

**Yeni Anayasanın Referanduma sunulması sonrası,2017 yılının hem TBMM, hem Cumhurbaşkanlığı hemde Mahalli İdareler seçimlerinin yenilenmesi kararı Türkiye Siyasetinin en çok konuşacağı konuların başında gelecektir…

Orhan SARIKAYA
Yazının Kaynağı: http://orhansarikaya.com/index.php/2017/01/25/yeni-anayasa-maddeleri-2/

 

Orhan SARIKAYA Yazan - Şub 16 2017. Kategori Gündem, İç Politika, Yazarlar. Bu yazıya yapılan yorumları takip edebilirsiniz RSS 2.0. Bu yazıya yorum yapabilir ve geri izlemede bulunabilirsiniz

Yorum yaz

Göndermeden önce alttaki eksik işlemi tamamlayınız. *

Ebed Bizimdir Özel Haber, Yorum ve Makaleler