Yeni Anayasa Maddeleri-1

Toplam’da 18 maddeden oluşan yeni anayasa maddelerini tek tek inceleyerek ne anlama geldiğini ve bizlerin hayatında neleri değiştirdiğini tek tek inceleyeceğiz. Bu bağlamda yeni Türkiye için yeni anayasa maddelerinin ne kadar önemli olduğunu da görmüş olacağız.

1. MADDE

Anayasanın “yargı yetkisi” başlığında değişikliğe gidilecek. Buna göre, yargı yetkisinin, Türk Milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılacağına dair hüküm, “bağımsız ve tarafsız” mahkemelerce kullanılacağı şeklinde değişecek.

Bağımsızlık kavramının yanına “tarafsız” ibaresi eklenerek mahkemelerin daha da güçlendirilmesi hedefleniyor.

2. MADDE

TBMM’nin milletvekili sayısı 550’den 600’e çıkarılıyor.

Özellikle yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının temsil noktasında sorunları bulunuyordu. +50 milletvekili ile birlikte bu yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının da temsil edilememe sorunu ortadan kalkmış olacak.

3. MADDE

Seçilme yaşı 25’ten 18’e indiriliyor.  Askerlikle ilişiği olanlar milletvekili adaylığına başvuramıyor.

“18 yaşında ki çocuk TBMM’de ne yapar?” sorusunun cevabı aslında kanun maddesinde saklı. Bayan adayların önü açılmış oluyor. “Seçersin ama seçilemezsin” kavramı da bu madde ile yumuşatılmış oluyor. Bu madde ile 18 yaşına kadar gelen bir Türk gencinin eğitimi noktasında da Milli Eğitim Bakanlığı’na çok iş düşüyor. Bu sene kısmen değişen müfredat ile Milli Eğitim aşama aşama bu sorunu çözecek diye düşünüyorum. Zira Türkiye, ne bir Almanya ne de bir ABD ya da AB ülkesinin jeopolitik konumuna sahip! Türkiye’de yaşayan herkesin siyaseti, bölgesini ve Türkiye’yi iyi tanıması gerekiyor. Ayrıca “18 yaşındaki genç ne anlar?” sözünün karşılığını yine bana göre 15 Temmuz’da gençler çok iyi bir şekilde verdi.

4. MADDE

Anayasanın “TBMM’nin Seçim Dönemi” başlıklı maddesi, “TBMM ve Cumhurbaşkanı’nın Seçim Dönemi” olarak değişiyor. TBMM seçimleri 4 yılda değil, 5 yılda bir yapılacak. Cumhurbaşkanı seçimleri de TBMM seçimleri gibi 5 yılda bir olacak ve seçmenler, iki seçim için aynı gün sandığa gidecek. Süresi biten milletvekili yeniden seçilebilecek. Cumhurbaşkanı seçiminde birinci oylamada gerekli çoğunluğun sağlanamaması halinde, belirtilen usule göre ikinci oylama yapılacak.

Yürütmenin başı mevcut sistemde BAŞBAKAN iken CUMHURBAŞKANI olarak değişiyor ve Başbakanlık makamı ortadan kaldırılıyor. Bu da mevcut sistemdeki çift başlı yönetimi ortadan kaldırıyor. Mevcut Cumhurbaşkanı ve hükümet şu an uyumlu çalışıyor. Ancak daha önceki dönemlerde Cumhurbaşkanı’nın, Başbakan’a anayasa kitapçığı fırlattığı ve siyasi krizlere bağlı olarak ekonomik kriz dönemlerini de yaşadık. Haliyle bu tür siyasi krizlerin önüne geçilmiş oluyor.

5. MADDE

TBMM’nin görev ve yetkileri, “kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak, bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek, para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek, milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak, TBMM üye tam sayısının 3/5 çoğunluğunun kararı ile genel ve özel af ilanına karar vermek, anayasanın diğer maddelerinde öngörülen yetkileri kullanmak ve görevleri yerine getirmek” olarak sıralanıyor.

TBMM’nin etkisizleştirilmesini bırakın görüldüğü üzere tam tersi yeni anayasa ile birlikte TBMM’nin görev ve sorumlulukları daha da artıyor.

6. MADDE

TBMM’nin bilgi edinme ve denetim yollarına ilişkin maddesindeki değişiklik ile yasamanın belli bir konuda Meclis araştırması yapması, genel görüşme açarak Genel Kurul’da görüşmesi ve milletvekillerinin, Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanların cevaplaması istemiyle yazılı soru sorması yeniden düzenleniyor. Buna göre TBMM, Meclis Araştırması, Genel Görüşme, Meclis Soruşturması ve Yazılı Soru yollarıyla bilgi edinme ve denetleme yetkisini kullanacak. Gensoru, denetleme yetkisinden çıkarılacak.

Yeni anayasanın en önemli maddelerden bir tanesi de bu. Cumhurbaşkanı’nın ve bakanların “ben yaptım oldu!” mantığı ortadan kalktığı gibi, her yaptığından TBMM’ye hesap verme ve TBMM’den onay alma zorunluluğu geliyor.

7. MADDE

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin partisiyle ilişiğinin kesilmesine yönelik düzenleme kaldırılıyor. Böylelikle doğrudan halk tarafından seçilen ve siyasal bir kişilik olan Cumhurbaşkanı’nın, partisiyle ilişkisinin kesilmesine dair hükmü yürürlükten kaldıran ilga normunun, halk oylamasında kabulü akabinde yürürlüğe girmesi, anında bir siyasi partiyle ilişki kurması mümkün hale getiriliyor.

Mevcut başkanlık sistemlerine baktığımızda hepimizin bildiği ABD’deki uygulama başlığı ile aynı. Keza Cumhuriyet ilk kurulduğunda Gazi Mustafa Kemal ve İnönü dönemlerinde kullanılan sistem ile birebir aynı uygulama. Demokrat Parti iktidar olduktan sonra CHP’nin baskısı ile Cumhurbaşkanlığı sisteminin değiştirildiğini biliyoruz. Gazi Mustafa Kemal’in partisiz Cumhurbaşkanı’na şiddetle karşı çıktığını ve döneminde bunu uygulatmadığını hepimiz biliyoruz. Yeni anayasa ve Cumhurbaşkanlığı Sistemi-2‘de konuyla ilgili detaylı bilgiyi bulabilirsiniz.

8. MADDE

Anayasanın “Cumhurbaşkanı’nın görev ve yetkilerine” ilişkin maddede değişiklik yapılıyor ve Cumhurbaşkanı’na, “Devlet Başkanı” sıfatı getiriliyor. Devletin başı olan Cumhurbaşkanı’na, yürütme yetkisi de veriliyor.

Cumhurbaşkanı, “Devlet Başkanı” sıfatıyla Türkiye Cumhuriyeti’ni ve Türk Milleti’nin birliğini temsil edecek, anayasanın uygulanmasını, devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını sağlayacak. Gerekli gördüğü takdirde, yasama yılının ilk günü TBMM’de açılış konuşmasını yapacak. Ülkenin iç ve dış siyaseti hakkında Meclis’e mesaj verecek.

Cumhurbaşkanı, kanunları yayımlayacak ve kanunları tekrar görüşülmek üzere TBMM’ye geri gönderecek. Kanunların, TBMM İç Tüzüğü’nün tümünün veya belirli hükümlerinin anayasaya şekil veya esas bakımından aykırı oldukları gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi’nde iptal davası açacak.

8. Madde ile birlikte aslında sistemin “Cumhurbaşkanlığı Sistemi” değil, “Devlet Başkanlığı Sistemi” olduğunu görüyoruz. Cumhurbaşkanı’nın görev ve sorumlulukları artarken, sorumsuz Cumhurbaşkanı mantığı ortadan kalkmış oluyor.

9. MADDE

Cumhurbaşkanı hakkında, suç işlediği iddiasıyla TBMM üye tam sayısının salt çoğunluğunun vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilecek. Meclis, önergeyi en geç bir ay içinde görüşüp ve üye tam sayısının 3/5 gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verecek.

Soruşturma açılmasına karar verilmesi halinde, TBMM’deki siyasi partilerin, güçleri oranında komisyona verebilecekleri üye sayısının üç katı olarak gösterecekleri adaylar arasından, her siyasi parti için ayrı ayrı ad çekme suretiyle kurulacak 15 kişilik bir komisyon tarafından soruşturma yapılacak. Komisyon, soruşturma sonucunu belirten raporunu iki ay içinde Meclis Başkanlığı’na sunacak. Soruşturmanın bu sürede bitirilememesi halinde, komisyona 1 aylık yeni ve kesin bir süre verilecek.

CHP’nin dediği gibi DİKTATÖRLÜK gelmiyor. Aksine Cumhurbaşkanı’nın TBMM tarafından sıkı denetimi söz konusu olduğunu da bu madde ile görmüş oluyoruz.

10. MADDE

Bu madde ile “Cumhurbaşkanı Yardımcılığı” diğer adıyla “Devlet Başkanı Yardımcılığı“ geliyor. Madde Cumhurbaşkanı’na, seçildikten sonra 1 veya daha fazla Cumhurbaşkanı Yardımcısı atayabilme imkanı tanıyor.

Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması halinde 45 gün içinde Cumhurbaşkanı seçimi yapılacak. Yenisi seçilene kadar Cumhurbaşkanı Yardımcısı, Cumhurbaşkanlığı’na vekalet edecek ve Cumhurbaşkanı’na ait yetkileri kullanacak. Genel seçime 1 yıl ve daha az kalmışsa, TBMM seçimi de Cumhurbaşkanı seçimiyle yenilenecek.

Cumhurbaşkanı Yardımcılığı ile birlikte Cumhurbaşkanı’nın partili olmasını hesaba katarsak, Cumhurbaşkanının yardımcılarını kendi partisinden seçebileceği gibi diğer partilerden yada Meclis dışından ataması da söz konusu olacak.

İlk 10 maddeye baktığımızda “Bağımsız ve Tarafsız” yargı ile başlanması dikkat çekici. Haliyle sistem kendisini yenilerken yargıya öncelik vermiş daha sonra ise Milletvekili sayısı ve seçilme yaşını, TBMM görev ve sorumluluklarına öncelik vermiş. Daha sonra ise Cumhurbaşkanı ile ilgili tanım, görev, sorumluluklar dikkat çekiyor.

Yeni Anayasa Maddeleri-2 ile geriye kalan 8 Maddeyi ve sonuçlarını incelemeye devam edeceğiz…

Orhan SARIKAYA

Kaynak: http://orhansarikaya.com/index.php/2017/01/25/yeni-anayasa-maddeleri-1/

 

Orhan SARIKAYA Yazan - Şub 5 2017. Kategori Gündem, İç Politika, Yazarlar. Bu yazıya yapılan yorumları takip edebilirsiniz RSS 2.0. Bu yazıya yorum yapabilir ve geri izlemede bulunabilirsiniz

Yorum yaz

Göndermeden önce alttaki eksik işlemi tamamlayınız. *

Ebed Bizimdir Özel Haber, Yorum ve Makaleler